موج نو ـ قسمت دوازدهم ـ «بعدش مهم نیست»

در مناظره بین دو نظرگاه، بحث از اینجا شروع می‌شود که آیا «بعد از سرنگونی رژیم» مهم است یا نه. یک نظرگاه معتقد است که فعلاً فقط باید روی سرنگونی تمرکز کرد و تصمیم‌گیری درباره نوع حکومت را به بعد و به رأی مردم سپرد؛ چون به‌هرحال مردم خودشان انتخاب می‌کنند که جمهوری باشد، پارلمانی یا سلطنتی و این ذات دموکراسی است.

نظرگاه مقابل اما این نگاه را فریبکارانه می‌داند و می‌گوید تجربه نشان داده که خیلی‌ها از نام دموکراسی استفاده می‌کنند اما بعد خودِ دموکراسی را حذف می‌کنند. او تأکید می‌کند که رأی اکثریت همیشه معیار دموکراسی نیست، چون ممکن است با ابزار رأی، چیزی ذاتاً ضد دموکراتیک تحمیل شود.

سلطنت به‌طور ذاتی ضد دموکراسی است، چون بر پایه وراثت و تمرکز قدرت در یک فرد بنا شده و با رأی مردم سازگار نیست. حتی در قانون اساسی سلطنتی هم اشاره‌ای به رأی مردم نشده و سلطنت به‌عنوان «موهبت الهی» تعریف شده است. بنابراین رأی‌گیری درباره سلطنت، شبیه این است که جامعه‌ای درباره بازگشت برده‌داری رأی‌گیری کند؛ نفس این رأی‌گیری یعنی پذیرفتن یک امر غیرقابل‌قبول به‌عنوان گزینه.

در نهایت این که حکومت مردمی و دموکراتیک باید پیش‌شرط هر رأی‌گیری باشد، نه یکی از گزینه‌های آن. رأی مردم باید درباره شکل جمهوری، نوع نظام سیاسی و انتخاب افراد و احزاب باشد، نه درباره اصل دموکراسی. اگر این مسئله از قبل حل نشود، نه‌تنها آینده بهتر نمی‌شود، بلکه ممکن است کل مسیر تغییر هم شکست بخورد.