فیلترینگ اینترنت، از محدودیت تا مالیات پنهان

اینترنت در دنیای امروز، دیگه یک ابزار سرگرمی نیست؛ بلکه شاهراه حیاتی ارتباطات، موتور محرک اقتصاد و بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی روزمره همه است. در ایران اما سال‌هاست که موضوع فیلترینگ اینترنت، علاوه بر یک بحث فنی یا امنیتی، به یک چالش بزرگ اقتصادی و اجتماعی تبدیل‌شده. در این گزارش می‌خوایم به این پرسش کلیدی بپردازیم که چطور محدودیت‌های اینترنتی، نه‌تنها دسترسی مردم ایران به جهان رو محدود کرده، بلکه به یک مالیات پنهان «یا بهتره بگیم دزدی پنهان از زندگی مردم تبدیل‌شده و حتی در پشت پرده، بازاری پررونق برای سوداگری ایجاد کرده. با ما همراه باشید تا ابعاد پیدا و پنهان این معضل رو باهم مرور کنیم.»

تصور کنید برای استفاده از یک امکان عمومی و حیاتی، مجبور باشید هرماه مبلغی رو به‌عنوان هزینه اضافی بپردازید. این دقیقاً همون اتفاقیه که برای میلیون‌ها کاربر اینترنت در ایران رخ می‌ده. برای دسترسی به بسیاری از پلتفرم‌های جهانی، از پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی گرفته تا سایت‌های علمی و آموزشی، چاره‌ای جز استفاده از فیلترشکن‌ها و ابزارهای دور زدن فیلترینگ وجود نداره. این ابزارها هم رایگان نیستند و هزینه ماهانه‌ای رو به خانواده‌ها تحمیل می‌کنن. آمارهای عجیب‌وغریبی در این رابطه منتشرشده ازجمله آصفری عضو پیشین مجلس رژیم در خرداد ۱۴۰۲ گفته بود: فروشندگان فیلترشکن گردش مالی بیش از ۵۰هزار میلیارد تومان داشته‌اند. حالا که قیمت فیلترشکن‌ها هم بالاتر رفته، این آمار خیلی بالاتر رفته و در شرایطی که مردم با فشارهای شدید اقتصادی و تورم دست‌وپنجه نرم می‌کنند، این هزینه اضافی از جیب شهروندان به سمت شبکه‌هایی سرازیر می‌شه که از ادامه فیلترینگ سود می‌برن. حالا کیا فیلترشکن می‌فروشن؟! گزارش‌های متعددی درباره نقش سپاه پاسداران و زیرمجموعه‌های حکومتی منتشرشده؛ این موضوع نشون می‌ده که فیلترینگ فراتر از یک تصمیم امنیتی، به یک مسئله با ابعاد اقتصادی و چپاول حکومتی عمیق تبدیل‌شده، یعنی رژیم آخوندی در دزدی از مردم داره از آب کره می‌گیره!

وقتی صحبت از اقتصاد دیجیتال می‌شه، منظور فقط چند شرکت بزرگ نیست؛ بلکه میلیون‌ها کسب‌وکار کوچک و متوسط، فریلنسرها و استارت‌آپ‌هایی هستند که با اتکا به اینترنت، چرخ اقتصاد رو به حرکت در میارن و شغل ایجاد می‌کنند. فیلترینگ گسترده و ناپایدار، ضربه بزرگی به این بخش از اقتصاد ایران وارد کرده است. کسب‌وکارها برای ارتباط با مشتریان، بازاریابی، توسعه محصول و حتی انجام امور بانکی به پلتفرم‌های جهانی نیاز دارن؛ اما محدودیت‌ها باعث شده که بخش مهمی از مزیت رقابتی خودشون رو از دست بدن و از اکوسیستم جهانی عقب بمونن. این موضوع نه‌تنها به کاهش درآمد و تعطیلی بسیاری از مشاغل آنلاین منجر شده، بلکه مانع از جذب سرمایه‌گذاری خارجی و انتقال فناوری هم شده. در کنار این خسارت‌های مالی، شاهد پدیده مهاجرت نیروی متخصص در حوزه فناوری اطلاعات هستیم؛ جوانانی که آینده شغلی خودشون رو در خارج از کشور جستجو می‌کنن، چراکه بستر مناسب برای فعالیت و رشد اون‌ها در داخل، به دلیل همین محدودیت‌ها، فراهم نیست.

بعد از قیام دی‌ماه و قطع اینترنت، مهره‌هایی از باند خامنه‌ای، خواهان فیلترینگ مجدد پلتفرم واتس‌آپ شدن. این در حالیه که این پلتفرم تازه رفع فیلتر شده، این افراد همون کسانی هستن که خودشون به اینترنت سفید، یعنی آزاد و بدون محدودیت دسترسی دارن؛ اما بیایید نگاهی به تجربه گذشته بندازیم: فیلترینگ تلگرام که با همین توجیهات انجام شد، نه‌تنها منجر به کوچ مردم به پیام‌رسان‌های به‌اصطلاح داخلی، یعنی زیر نظارت رژیم نشد، بلکه صرفاً بازار فیلترشکن‌ها رو رونق بخشید و مردم رو به سمت پلتفرم‌های موازی سوق داد. این اقدامات برای محدود کردن ارتباطات مردم بستن راه اطلاع‌رسانی و افشای جنایت‌های حکومت آخوندیه، برای همین به اسم امنیت، دسترسی مردم به اینترنت و کنترل فضای اطلاعاتی رو تشدید کنن، این روند علاوه بر سیاست سرکوب و جنایت، بازهم معیشت و ارتباطات عادی مردم را هدف قرار می‌ده، دستگاه سرکوب و جنایت در حکومت آخوندی، با غارت و چپاول و نابودی اقتصاد و معیشت مردم درهم گره‌خورده.