چندین سال است که موضوع فرو نشست زمین بهعنوان یک معضل و مشکل جدی مطرح است و اکنون این نگرانی به حدی جدی است که طبق آمارها ۲۵۴ منطقه در کشور از جمله تهران بهعنوان مناطق دارای فرو نشست شناسایی شده است.
نشست تدریجی یا پایین رفتن ناگهانی سطح زمین بهدلیل تراکم زیاد تحت عنوان فرو نشست و یک پدیده زیستمحیطی تلقی میشود که به اعتقاد برخی از کارشناسان، علت اصلی فرو نشست زمین برداشت زیاد از آبهای زیرزمینی است.
علی بیتاللهی عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات راه و مسکن و شهرسازی رژیم روز دوشنبه ۱۴آبان گفت:
استان تهران رتبه نخست را در فرو نشست زمین دارد. توده فرو نشستی در استان تهران بیش از ۶۰ کیلومتر طول و ۳۵ کیلومتر عرض دارد و نزدیک به ۳ میلیون نفر در استان تهران بر روی این پهنه فرو نشستی ساکن هستند.
تا امروز، فروریزشهای متعدد تهران ۴ قربانی گرفته است. تعدد قناتها و تعدد حفرههای متعدد زیر خاک شهر تهران، یک خطر جدی را به ما گوشزد میکند و احتمال تلفات انسانی در صورت وقوع فروریزش بسیار زیاد خواهد بود.
بررسیها نشان میدهد که ساختو سازهای بیرویه و حفاریهای غیراصولی در نقاط مختلف شهر، بهویژه در مناطقی که خاک سست و آسیبپذیر دارند، خطر فروریزش را دوچندان کرده است. "
وی تأکید کرد که برای جلوگیری از وقوع فجایع احتمالی، باید اقدامات فوری و کارشناسی در دستور کار قرار گیرد. "یکی از راهکارهای اساسی، شناسایی نقاط آسیبپذیر و انجام مطالعات دقیق زمینشناسی برای کاهش خطرات است. همچنین کنترل توسعه و ساختوساز در این مناطق باید بهصورت جدی پیگیری شود. "
او در ادامه هشدار داد: "اگر این مشکلات بهصورت جدی پیگیری نشوند، در آینده نهتنها تعداد تلفات بیشتر خواهد شد، بلکه زیرساختهای شهری نیز بهطور گسترده آسیب خواهند دید."
علت فروریزشها در تهران به عوامل متعددی برمیگردد.
یکی از مهمترین دلایل، وجود شبکه گسترده قناتهای قدیمی و رها شده است که به مرور زمان دچار فرسایش و تخریب شدهاند. حفر چاههای عمیق و برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی نیز باعث کاهش سطح آبهای زیرزمینی و نشست زمین شده است. همچنین، توسعه بیرویه شهری و ساخت و سازهای غیراصولی بدون توجه به شرایط زمینشناسی، بهشدت خطر فروریزش را افزایش داده است. خاک سست در برخی مناطق تهران نیز زمینه را برای این پدیده فراهمتر کرده است.
