روزها و یادها-قتل قائم مقام فراهانی صدراعظم ترقیخواه دوران قاجار- هفته دوم اسفند

 ۴ اسفند ۱۳۱۲ شمسی، قتل قائم مقام فراهانی صدراعظم ترقیخواه دوران قاجار


روز چهارم اسفند سال ۱۳۱۲ شمسی (۳۰ صفر ۱۲۵۱هجری قمری)، قائم مقام فراهانی صدراعظم محمدشاه قاجار به قتل رسید. ترقی خواهی قائم مقام،  مخالفت‌هایی را در استبدادی قاجار برانگیخته بود و همین باعث شد که او به مدت سه سال معزول شود.

[caption id="attachment_212363" align="alignleft" width="356"]روزها و یادها-هفته دوم اسفند                       قائم مقام فراهانی صدراعظم ترقیخواه دوران قاجار          [/caption]

اما  در سال ۱۲۴۱ قمری,مجددا به وزارت منصوب شد.

قائم مقام  پس از مرگ فتحعلی شاه، در سال ۱۲۵۰ قمری، ولیعهد وی محمد شاه را به سلطنت رساند وخود صدراعظم  شد و به اقداماتی در اصلاح امور دست زد. اما دربار قاجار و مرتجعینی از قبیل حاجی میرزا آقاسی، میرزا مسلم خویی، و میرزا نصرالله اردبیلی، به دسیسه‌چینی علیه او پرداختند و سرانجام در ۳۰ ماه صفر ۱۲۵۱ قمری,محمد شاه او را به باغ نگارستان احضار کرد، و در همانجا اسماعیل قراچه‌داغی، رئیس فراشان دربار، وی را به قتل رساند.

 




  ۸ اسفند،۱۳۳۴،درگذشت علی‌اکبر دهخدا


علی‌اکبر  دهخدا  محقق و نویسنده ترقی خواه ایران  در سال ۱۲۹۷هجری قمری، در تهران متولد شد. در دوران انقلاب مشروطه،  بی اعتنا به تطمیع و تهدید  محمدعلی شاه با همکاری میرزا جهانگیرخان شیرازی، شهید راه آزادی، روزنامه صوراسرافیل را که از نشریات مترقی دوران مشروطیت بود، منتشر کرد.

[caption id="attachment_212367" align="alignleft" width="356"]روزها و یادها- هفته دوم اسفند                         علی اکبر دهخدا،محقق و نویسنده ترقیخواه ایران            [/caption]

مقالات اقتصادی و سیاسی و طنزها و مطالب فکاهی صور‌اسرافیل با عنوان چرند و پرند با امضای مستعار «دخو» توسط دهخدا به رشته تحریر در می‌آمد.

وی پس از فتح تهران به‌دست مجاهدان و خلع محمدعلی‌شاه از سلطنت، از تهران به کرمان به نمایندگی مجلس انتخاب شد. ولی پس از مشروطه، از همکاری با دولت مردانی که به میوه‌چینی جنبش مردم برخاسته بودند، خودداری نمود.

لغت‌نامه دهخدا با ارزش ترین اثر او یکی از معتبرترین منابع زبان فارسی می‌باشد.

با اوج گیری نهضت ملی ‌به ‌رهبری دکترمصدق، دهخدا  علی‌رقم کهولت سن با قلم و قدم، به حمایت از جنبش ضد استعماری مردم ایران پرداخت

پس‌از کودتای ننگین ۲۸مرداد ۱۳۳۲، کودتاگران چندین‌بار او را مورد بازجویی قرار دادند. در آخرین‌باری که در یک نیمه‌شب زمستانی به  بازجویی برده  شده بود،در پشت خانه‌اش رها گردید.

او آنچنان بی‌رمق و ضعیف شده بود که نمی‌توانست در بزند و تا‌صبح پشت در افتاده بود. صبح روز بعد خدمتکارش او را پشت در می‌یابد و پیکر نیمه‌جانش را به‌خانه می‌برد. دهخدا بر اثر این اقدام جنایتکارانه به بیماری ذات‌الریه دچار شد و وفات یافت.




۸ اسفند ۱۳۶۴ خاموشی غلامحسین بنان، شباهنگ موسیقی ایران


غلامحسین بنان در اردیبهشت سال ۱۲۹۰ شمسی در یکی از روستاهای شهرستان آمل بهدنیا آمد. غلامحسین بنان، دگرگونیهای بسیاری را در موسیقی آوازی ایران بوجود آورد.

[caption id="attachment_212368" align="alignleft" width="356"]روزها و یادها- هفته دوم اسفند                      خاموشی غلامحسین بنان شباهنگ موسیقی ایران           [/caption]

او صاحب سبکی ممتاز  و نوین بود که به عنوان یک شاخص گرانقدر در موسیقی ایرانی جاودانه شد. بنان در عین حال فعالانه علیه ابتذال هنری رایج در آن زمان چه در مقام استاد آواز هنرستان موسیقی ملی و چه در موضع ریاست شورای موسیقی رادیو ایران به مبارزه برخاست. بهطوریکه در اوج شکوفایی هنریش به نشانه اعتراض رسماً از رادیو کناره گرفت.

حاکمیت آخوندی هم استاد بنان را در عین کهولت سن و در هفتاد سالگی  آرام نگذاشت. پاسداران بارها او را به صورت تحقیرآمیز و وحشیانه‌ای دستگیر کردند و آزارش دادند و حتی برای معالجه هم مانع خروجش از کشور شدند.

تا این که این اسطوره آواز ایران در سن ۷۴ سالگی درگذشت. از استاد بنان بیش از ۴۵۰ آواز و ترانه به جای مانده که در زمره بهترین ترانه‌ها و تصنیفهای موسیقی ایرانی به شمار می‌آید.

پایان کلیپ به ترانه فراموشی ناپذیر بوی‌جوی مولیان را که بنان به اتفاق مرضیه اجرا کرده، اختصاص داده شده است.

 

مطالب بیشتر :

گرامی باد یاد خسرو گلسرخی و کرامت‌الله دانشیان-زهرا رجبی-روزها و یادها



بیست بهمن۱۳۶۰،تیرباران یکصد مجاهد دلیر-روزها و یادها ـ هفته چهارم بهمن